Ly hôn đơn phương là một trong những vụ việc hôn nhân và gia đình được Tòa án giải quyết khá phổ biến hiện nay. Không ít trường hợp, một bên vợ hoặc chồng mong muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân nhưng bên còn lại không đồng ý, cố tình né tránh hoặc không hợp tác. Khi đó, người có yêu cầu vẫn có quyền đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp yêu cầu ly hôn đơn phưng đều được Tòa án chấp nhận. Người yêu cầu cần có căn cứ theo quy định của pháp luật, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng trình tự, thủ tục tố tụng để Tòa án xem xét, giải quyết vụ án.

Trong bài viết này, Công ty Luật TNHH Sài Gòn 48 sẽ hướng dẫn chi tiết trình tự, thủ tục ly hôn đơn phương mới nhất năm 2026, đồng thời giải đáp những vấn đề thường gặp như điều kiện ly hôn, hồ sơ cần chuẩn bị, nơi nộp đơn, thời gian giải quyết và mức án phí theo quy định hiện hành.

Ly hôn đơn phương là gì?

Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, ly hôn đơn phương là trường hợp chỉ một bên vợ hoặc chồng yêu cầu Tòa án giải quyết việc ly hôn, trong khi bên còn lại không đồng ý hoặc không cùng ký vào đơn yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân.

Khác với thuận tình ly hôn – khi cả hai bên đều thống nhất về việc ly hôn và các vấn đề liên quan – ly hôn đơn phương được giải quyết theo thủ tục của một vụ án dân sự. Do đó, Tòa án sẽ xem xét chứng cứ, xác minh tình trạng hôn nhân và đánh giá các căn cứ theo quy định của pháp luật trước khi quyết định có chấp nhận yêu cầu ly hôn hay không.

Ngoài việc chấm dứt quan hệ hôn nhân, Tòa án cũng có thể xem xét giải quyết các vấn đề khác phát sinh như:

Điều kiện để được ly hôn đơn phương

Không phải mọi trường hợp nộp đơn đều được Tòa án chấp nhận. Theo quy định tại Điều 56 của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, người yêu cầu phải chứng minh quan hệ hôn nhân đã rơi vào tình trạng trầm trọng và mục đích hôn nhân không còn đạt được.

Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng

Đây là căn cứ phổ biến nhất để Tòa án xem xét yêu cầu ly hôn đơn phương.

Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Vợ hoặc chồng thường xuyên có hành vi bạo lực gia đình.
• Ngoại tình kéo dài làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ hôn nhân.
• Không thực hiện nghĩa vụ yêu thương, chăm sóc, tôn trọng hoặc giúp đỡ nhau.
• Hai bên ly thân trong thời gian dài, không còn khả năng đoàn tụ.
• Thường xuyên xảy ra mâu thuẫn nghiêm trọng khiến đời sống chung không thể tiếp tục.

Trong quá trình giải quyết vụ án, người yêu cầu cần cung cấp các tài liệu, chứng cứ chứng minh những căn cứ nêu trên nếu Tòa án yêu cầu.

Có hành vi bạo lực gia đình

Nếu một bên có hành vi đánh đập, hành hạ, ngược đãi hoặc xâm phạm nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng, danh dự của người còn lại thì đây là căn cứ quan trọng để Tòa án xem xét cho ly hôn.

Các tài liệu như biên bản của cơ quan công an, hồ sơ bệnh án, hình ảnh, video hoặc lời khai của người làm chứng đều có thể được sử dụng làm chứng cứ.

Một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích

Trong trường hợp một bên vợ hoặc chồng đã bị Tòa án tuyên bố mất tích theo quy định của Bộ luật Dân sự thì người còn lại có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

Những trường hợp không được yêu cầu ly hôn

Pháp luật cũng đặt ra một số hạn chế nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của phụ nữ và trẻ em.

Theo đó, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong thời gian:

• Người vợ đang mang thai.
• Người vợ sinh con.
• Người vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Quy định này không áp dụng đối với trường hợp người vợ là người yêu cầu ly hôn hoặc cả hai bên cùng thuận tình ly hôn.

Hồ sơ ly hôn đơn phương gồm những gì?

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tình trạng phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần và rút ngắn thời gian thụ lý vụ án.

Một bộ hồ sơ ly hôn đơn phương thường gồm:

• Đơn khởi kiện yêu cầu ly hôn theo mẫu của Tòa án
• Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn
• Bản sao có chứng thực CCCD hoặc hộ chiếu của các bên
• Giấy xác nhận nơi cư trú hoặc thông tin cư trú của bị đơn (nếu cần)
• Bản sao giấy khai sinh của con chung (nếu có)
• Tài liệu chứng minh quyền sở hữu tài sản chung nếu có yêu cầu chia tài sản
• Tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ xin ly hôn (nếu có).
• Lưu ý khi bị mất Giấy đăng ký kết hôn: Người yêu cầu có thể liên hệ cơ quan hộ tịch nơi đã đăng ký kết hôn trước đây để xin cấp bản sao hoặc trích lục theo quy định. Nếu không thể bổ sung ngay, cần trình bày rõ lý do với Tòa án để được hướng dẫn thực hiện theo đúng thủ tục.

Trình tự, thủ tục ly hôn đơn phương mới nhất 2026

Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, người yêu cầu cần thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự để Tòa án có cơ sở xem xét và giải quyết vụ án. Trên thực tế, một vụ án ly hôn đơn phương thường trải qua các bước như sau:

Bước 1. Chuẩn bị hồ sơ ly hôn đơn phương

Người yêu cầu chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo quy định, bao gồm:

• Đơn khởi kiện yêu cầu ly hôn
• Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn
• Bản sao có chứng thực CCCD hoặc hộ chiếu của các bên
• Giấy khai sinh của con chung (nếu có)
• Tài liệu chứng minh quyền sở hữu tài sản chung nếu có yêu cầu phân chia.
• Các tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ xin ly hôn (nếu có).

Bước 2. Nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền

Sau khi hoàn thiện hồ sơ, người yêu cầu nộp đơn đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định.

Thông thường, vụ án ly hôn đơn phương thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp Khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc.

Trong một số trường hợp đặc biệt như vụ việc có yếu tố nước ngoài hoặc thuộc thẩm quyền của Tòa án cấp tỉnh theo quy định của pháp luật thì việc xác định cơ quan có thẩm quyền sẽ được thực hiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Người yêu cầu có thể lựa chọn một trong các hình thức nộp hồ sơ sau:

• Nộp trực tiếp tại Tòa án.
• Gửi qua dịch vụ bưu chính.
• Nộp trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công hoặc Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu nơi có thẩm quyền đã triển khai hình thức tiếp nhận này)

Bước 3. Tòa án xem xét đơn khởi kiện

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Tòa án sẽ tiến hành kiểm tra tính hợp lệ của đơn khởi kiện và các tài liệu kèm theo.

Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc còn thiếu thông tin, Tòa án sẽ yêu cầu người khởi kiện sửa đổi, bổ sung trong thời hạn luật định.

Trường hợp hồ sơ đáp ứng điều kiện thụ lý, Tòa án sẽ ban hành Thông báo về việc nộp tiền tạm ứng án phí.

Lưu ý rằng, việc Tòa án thông báo nộp tiền tạm ứng án phí không đồng nghĩa với việc yêu cầu ly hôn chắc chắn sẽ được chấp nhận mà chỉ thể hiện vụ án đủ điều kiện để được xem xét theo trình tự tố tụng.

Bước 4. Nộp tiền tạm ứng án phí

Sau khi nhận được thông báo của Tòa án, người khởi kiện phải thực hiện việc nộp tiền tạm ứng án phí tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền và nộp lại biên lai cho Tòa án trong thời hạn quy định.

• Đối với vụ án ly hôn không có tranh chấp về tài sản, án phí sơ thẩm hiện nay là 300.000 đồng.
• Nếu có yêu cầu chia tài sản chung, án phí sẽ được xác định theo giá trị phần tài sản có tranh chấp theo quy định của pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án.

Sau khi người khởi kiện hoàn thành nghĩa vụ tạm ứng án phí, Tòa án sẽ ra Quyết định thụ lý vụ án.

Bước 5. Tòa án tiến hành giải quyết vụ án

Đây là giai đoạn chiếm nhiều thời gian nhất trong toàn bộ quá trình giải quyết ly hôn đơn phương.

Tùy từng vụ việc, Tòa án có thể thực hiện các công việc như:

• Lấy lời khai của các đương sự.
• Thu thập tài liệu, chứng cứ.
• Xác minh nơi cư trú của bị đơn.
• Định giá tài sản (nếu có tranh chấp).
• Lấy ý kiến của con chưa thành niên theo quy định.
• Tiến hành phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ.
• Hòa giải giữa các bên.

Ly hôn đơn phương có bắt buộc hòa giải không?

Trong đa số trường hợp, Tòa án sẽ tiến hành hòa giải trước khi đưa vụ án ra xét xử theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Việc hòa giải nhằm tạo điều kiện để các bên đoàn tụ hoặc thống nhất giải quyết các vấn đề còn tranh chấp như quyền nuôi con, cấp dưỡng hoặc phân chia tài sản.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định một số trường hợp không tiến hành hòa giải được hoặc không tiến hành hòa giải, chẳng hạn như:

• Một bên cố tình vắng mặt sau khi đã được triệu tập hợp lệ
• Một bên mất năng lực hành vi dân sự
• Có căn cứ cho thấy việc hòa giải không thể thực hiện theo quy định của pháp luật.

Bước 6. Mở phiên tòa và ra bản án

Sau khi hoàn tất việc chuẩn bị xét xử, nếu các bên không hòa giải thành hoặc thuộc trường hợp không tiến hành hòa giải được, Tòa án sẽ mở phiên tòa để giải quyết vụ án.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử sẽ xem xét toàn bộ hồ sơ, tài liệu, chứng cứ và ý kiến của các bên để quyết định:

• Có chấp nhận yêu cầu ly hôn hay không;
• Giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng;
• Nghĩa vụ cấp dưỡng;
• Phân chia tài sản chung;
• Giải quyết các nghĩa vụ tài sản khác (nếu có).

Nếu xét thấy quan hệ hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được, Tòa án có thể chấp nhận yêu cầu ly hôn theo quy định của pháp luật.

Ly hôn đơn phương nộp đơn ở đâu?

Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là xác định đúng Tòa án có thẩm quyền giải quyết.

Theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, người yêu cầu ly hôn đơn phương thường phải nộp đơn tại Tòa án nhân dân nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, thẩm quyền giải quyết có thể được xác định khác, chẳng hạn như:

• Bị đơn đang cư trú ở nước ngoài;
• Không xác định được nơi cư trú của bị đơn
• Vụ án có yếu tố nước ngoài
• Có yêu cầu liên quan đến bất động sản trong một số trường hợp pháp luật quy định

Do đó, trước khi nộp đơn, người yêu cầu nên xác định chính xác Tòa án có thẩm quyền để tránh việc hồ sơ bị trả lại hoặc phải chuyển sang cơ quan khác, làm kéo dài thời gian giải quyết.

Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương mất bao lâu?

Đây là một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm khi thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương. Trên thực tế, không có một mốc thời gian cố định áp dụng cho mọi vụ án, bởi thời gian giải quyết còn phụ thuộc vào tính chất vụ việc, mức độ hợp tác của các bên và quá trình thu thập chứng cứ của Tòa án.

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án dân sự thông thường là 04 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án. Đối với vụ việc có tính chất phức tạp hoặc phát sinh trở ngại khách quan, thời hạn này có thể được gia hạn theo quy định của pháp luật.

Sau khi có Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án sẽ mở phiên tòa trong thời hạn luật định, trừ trường hợp có lý do chính đáng phải hoãn phiên tòa.

Trên thực tế, thời gian giải quyết ly hôn đơn phương có thể kéo dài hơn nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Có tranh chấp về quyền trực tiếp nuôi con
• Có yêu cầu phân chia tài sản chung có giá trị lớn
• Một bên không hợp tác hoặc cố tình vắng mặt
• Không xác định được nơi cư trú của bị đơn
• Cần định giá tài sản hoặc thu thập thêm chứng cứ.

Vì vậy, để hạn chế việc kéo dài thời gian giải quyết, người yêu cầu nên chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và cung cấp đầy đủ tài liệu, chứng cứ ngay từ đầu.

Một số lưu ý khi thực hiện ly hôn đơn phương

Để quá trình giải quyết vụ án diễn ra thuận lợi, người yêu cầu nên lưu ý một số vấn đề sau:

Không có chữ ký của bên còn lại vẫn có thể ly hôn

Ly hôn đơn phương chỉ cần người có yêu cầu ký vào đơn khởi kiện. Việc bên còn lại không đồng ý hoặc không ký đơn không làm mất quyền yêu cầu ly hôn nếu có đủ căn cứ theo quy định của pháp luật.

Bị đơn cố tình không đến Tòa án thì sao?

Nếu bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vẫn cố tình vắng mặt, Tòa án sẽ xử lý theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Trong từng trường hợp cụ thể, vụ án vẫn có thể được tiếp tục giải quyết theo trình tự pháp luật.

Mất Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn có ly hôn được không?

Có. Người yêu cầu có thể liên hệ cơ quan hộ tịch nơi đã đăng ký kết hôn để xin cấp bản sao hoặc trích lục theo quy định trước khi nộp hồ sơ.

Có bắt buộc phải thuê luật sư không?

Pháp luật không bắt buộc đương sự phải thuê luật sư khi thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương.

Tuy nhiên, đối với những vụ việc có tranh chấp về quyền nuôi con, tài sản chung, nghĩa vụ tài chính hoặc có yếu tố nước ngoài, việc có luật sư hỗ trợ sẽ giúp người yêu cầu đánh giá đúng căn cứ pháp lý, chuẩn bị chứng cứ đầy đủ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp về ly hôn đơn phương

Ly hôn đơn phương có cần sự đồng ý của cả hai vợ chồng không?

Không. Người có yêu cầu vẫn có quyền khởi kiện yêu cầu ly hôn nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.

Chồng hoặc vợ cố tình không ký đơn thì có ly hôn được không?

Có. Đây là đặc điểm của thủ tục ly hôn đơn phương. Việc bên còn lại không ký đơn không làm mất quyền yêu cầu ly hôn của người khởi kiện.

Ly hôn đơn phương có phải ra Tòa nhiều lần không?

Tùy từng vụ việc. Nếu hồ sơ đầy đủ, các bên hợp tác và không phát sinh nhiều tranh chấp, số lần làm việc với Tòa án thường sẽ ít hơn. Ngược lại, nếu có tranh chấp về con chung, tài sản hoặc cần thu thập thêm chứng cứ thì quá trình giải quyết có thể kéo dài và đương sự phải tham gia nhiều buổi làm việc theo yêu cầu của Tòa án.

Đang ở nước ngoài có thể yêu cầu ly hôn đơn phương không?

Có thể. Tuy nhiên, đối với vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài, thẩm quyền giải quyết và trình tự thủ tục sẽ có những quy định riêng. Người yêu cầu nên chuẩn bị hồ sơ phù hợp hoặc tham khảo ý kiến của luật sư trước khi thực hiện.

Kết luận

Ly hôn đơn phương là thủ tục tố tụng được áp dụng khi chỉ một bên vợ hoặc chồng có yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân. Để quá trình giải quyết diễn ra thuận lợi, người yêu cầu cần xác định đúng căn cứ pháp lý, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định.

Trong trường hợp vụ việc có tranh chấp về quyền nuôi con, tài sản chung, nghĩa vụ tài chính hoặc có yếu tố nước ngoài, việc tham khảo ý kiến của luật sư ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Nếu bạn còn vướng mắc về điều kiện ly hôn đơn phương, hồ sơ, thẩm quyền của Tòa án hoặc các vấn đề liên quan đến quyền nuôi con, chia tài sản sau ly hôn, hãy liên hệ Công ty Luật TNHH Sài Gòn 48 để được luật sư tư vấn và hỗ trợ kịp thời.